22 Kasım 2017 Çarşamba
Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
Sayıştay gerçekten bağımsız mı?
06 Şubat 2012 Pazartesi 13:08

Sayıştay gerçekten 'bağımsız' mı?

Sayıştay Başkanı'ndan kurumun işleyişi, yaşanan eksiklik ve sorunlarla ilgili çarpıcı açıklamalar:

(ÖZGÜL GÜRKUT MUTLUYAKALI )

 

Sayıştay Başkanı Osman Korahan, TAK’a Sayıştayın çalışmalarıyla ilgili değerlendirmelerde bulundu. Korhan, bağımsız denetimin, güçlü bir Sayıştay’ın önemini vurguladı ve denetimsizliğin yolsuzluğa çanak tuttuğunu söyledi.1987’de denetçi olarak göreve başladığı Sayıştay’da, Kasım 2010’dan beri Başkanlık görevini sürdüren, 49 yaşındaki Osman Korahan, 1978’de hizmete giren Sayıştay’ın 5. başkanı.Bir başkan, 2 üye ve 19 denetçi, 26 da personeli bulunan Sayıştay’ın ilk başkanı Osman İsmail Uğurhan. Ardından sırasıyla Nail Atalay, Soner Vehbi, İsmet Akim Sayıştay Başkanlığı görevi yaptı. Osman Korahan da halen Başkanlık görevini sürdürüyor.
 

 


“Sıkıntımız uygulamada”

 

Osman Korahan, vergilerinin nereye harcandığını bilmek isteyen vatandaş adına denetimi bağımsız ve tarafsız kuruluşların yapabileceğini ve tüm dünyada sayıştayların bu işlevi yürüttüğünü anlattı.



Sayıştay’ın anayasal ve bağımsız bir kuruluş olduğunu, yasasıyla da bunun desteklendiğini; örneğin başkan ve üyelerin atanmalarından sonra bazı istisnalar hariç görevden alınamayacaklarının düzenlendiğini kaydeden Korahan, “Bu açıdan Sayıştay’ın bağımsızlığı korunmuş gibi görünür ancak bizim sıkıntımız uygulamadadır. Uygulamada bağımsızlığımız zedeleniyor” dedi.

 



“Mali bağımsızlık yoksa bağımsız kabul edilmesin”

 

Sayıştay bütçesinin bağımsız olmadığını, mali bağımsızlığı olmayan bir kuruluşun da zaten bağımsız kabul edilmediğini belirten Osman Korahan, İngiltere Sayıştayı’ndan performans ve mali denetim çalışmaları için gelen uzmanların ilk sorduğu sorunun “bütçeniz bağımsız mı?” şeklinde olduğunu, “hayır” yanıtını verdikleri zaman da “O halde bağımsız değilsiniz” dediklerini anlattı.Sayıştay Başkanı Osman Korahan, kendileri tarafından hazırlanıp direkt meclise sunulacak bir bütçenin bağımsız sayıldığını ifade ederek, oysa şimdiki uygulamada Maliye Bakanlığı’nın Sayıştay bütçesine müdahale ettiğini, böylece bağımsızlıklarının da ortadan kalktığını belirtti.Bütçeyi belirleyememeleri yanında, bütçe uygulamalarıyla ilgili Bakanlar Kurulu kararı gerekmesinin de yürütmeye bağımlılıklarını getirdiğini belirten Korahan, yurt dışına gidişler, bütçe kalemleri arasında aktarmalar gibi kararlarda hükümetin onayının gerektiğini söyledi.Sayıştay Başkanı Korahan, “Herhangi bir denetçiye vekalet veya terfi verecek olsanız Personel Dairesi’nden izin almak gerek. Personel Dairesi Sayıştay’ın üzerinde bir kuruluş mu? Başbakanlık’a bağlı bir daireden izin almam mı lazım?” diye sordu.
 

Korahan, 1994’teki bir Başbakanlık genelgesiyle tayin ve terfilerde bağımlı olduklarını kaydederek, oysa anayasal kuruluşların devletin temel taşları olduğunu ve yürütmenin dışında olmaları gerektiğini vurguladı.
 


“Bağımsızlığımızı zedeliyor”

 

Sadece yaptıkları denetimlerde bağımsız olduklarını, bütçe, tayin-terfi konularında ise tamamen bağımlı kılınmalarının bağımsızlıklarını zedelediğini ifade eden Sayıştay Başkanı Osman Korahan, çalışmaları sırasında bazen bilgiye-belgeye ulaşma sıkıntısı da yaşadıklarını belirtti.



“Çoğu yerde dirençle de karşılaşıyoruz, denetlenmek istemiyor kuruluşlar. İstemeyince de yokuşa sürmeler, denetçilerimiz, geç bilgi-evrak vermeler gibi durumlarla da karşılaşıyor” diyen Korahan, “Denetlediğiniz bir kuruma bağımlı olursanız, bağımsız denetimden söz etmek mümkün değil” diye konuştu.
 

 


BM kararı ve deklerasyon

 

Uluslararası Yüksek Denetim Kurumları’nın Lima ve Meksika deklarasyonlarına atıfta bulunan Sayıştay Başkanı Osman Korahan, Sayıştayların ve denetçilerin bağımsız olması gerektiğinin her iki deklarasyonda vurgulandığını anlattı. Korahan, BM Genel Kurulu’nun da geçen yıl aldığı Sayıştayların bağımsızlığı ve güçlendirilmeleriyle ilgili bir kararı bulunduğunu ifade etti.Sayıştayların güçlendirilmesi yoluyla kamu yönetiminin verimlilik, hesap verebilirlik, etkinlik ve saydamlığının artırılmasını kapsayan bu kararda, Sayıştayların yalnızda denetlenen kurumdan bağımsız olmaları ve dış etkilere karşı korunmaları halinde görevlerini nesnel ve etkili şekilde yerine getirebilecekleri vurgulanıyor.

 



“Denetçiler hangi yasa kapsamında ?”

 

Sayıştay Başkanı Korahan, denetçilerin yasal statüsüyle ilgili de sıkıntılar yaşadıklarını, Sayıştay Yasası veya Kamu Görevlileri Yasası kapsamında olmayan denetçileri, Sayıştay Yasası’na 1997’de ekledikleri bir geçici maddeyle kapsama aldıklarını ancak yasada gerekli düzenlemenin hala yapılamadığını ifade etti. Korahan, hem Sayıştay Yasası’nda, hem de AB uyum çalışmaları çerçevesinde hazırlanan Kamu Görevlileri Yasası’nda bu yönde düzenleme yapılmasını istediklerini söyledi.Korahan, Sayıştay’ın yeterli personele sahip olmamasının, bilgi ve belgeye ulaşmada yaşanan güçlüklerin, denetlenecek yerlerin bunu arzulamamasının kendilerine zaman kaybettirdiğini belirterek, denetçilerin çok yoğun çalıştığını ve birden çok yerdeki denetimle ilgilenmek zorunda kaldığını anlattı.



24 denetçi istihdam edilecek

 

Sayıştay Yasası’nda toplam kadronun 64 kişi olduğunu ve 11 Şubat’ta yapılacak sınavla 24 yeni denetçi istihdam edeceklerini, böylece kısmen rahatlayacaklarını kaydeden Osman Korahan, yeni personelin eğitim sürecinin ardından tecrübe kazanmalarının da zaman alacağını ve ancak 2-3 yıl sonra iyi verim alabileceklerini söyledi.Sayıştay’ın geniş bir yelpazede görev yaptığını, genel bütçeye dahil tüm daire, kurum, kuruluş ve fonlar, özel bütçeli kurumlar, belediyeler ve KİT’lerin mali denetimini yürüttüklerini belirten Osman Korahan, “Sayıştay’ın bir öcü olmadığını devamlı anlatmaya çalışıyoruz. Ama yine de Sayıştay’ın denetiminden kaçınan, çekinen yerlerimiz çok” diye konuştu.Korahan, “Sayıştay denetimleri, bir idarenin bir hatası, sorunu varsa onu düzeltmek içindir. Yani biz denetim yaptığımızda illa ki birini suçlamak, cezalandırmak amacıyla yapmıyoruz. Düzeltmek amacıyla yapıyoruz. Görevimizin başında da bu gelir” dedi.
 

 


“Yolsuzluklar cezalandırılmalı”

 

Sorun olan ve basına da yansıyan yerlere el atmalarının şart olduğunu ifade eden Sayıştay Başkanı Korahan, yolsuzlukların cezalandırılması gerektiğini söyledi. İta amirlerinin aklanmak için Sayıştay denetimlerini kendilerinin istemesi gerektiğini vurgulayan Osman Korahan, hukuka aykırılık varsa da cezalandırılmaları için denetim gerektiğini belirtti.
 

Rutin denetimlerinin zaten basına yansımadığını, sorunlu denetimlerin basına yansıdığını ifade eden Korahan, bu yüzden Sayıştay denetçilerinin psikolojik dirençle karşılaştığını ama bunu yıkmak gerektiğini söyledi. Yolsuzlukların denetimsizliklerden kaynaklandığını; sürekli denetim olsa yolsuzlukların önüne geçileceğini vurgulayan Sayıştay Başkanı, “Ama bir daireye 20 yıl uğrayamazsanız, Sayıştay kadroları güçlü değilse, o dairelerde denetim yapılmazsa, o zaman yolsuzluğa da çanak tutmuş olursunuz” diye konuştu.Sayıştay Başkanı Korahan, hem iç denetimin, hem de Sayıştay denetiminin şart olduğunu vurgulayarak, iç denetimin hiç olmadığını, Sayıştay’ın da personel yetersizliği yüzünden yeterli sıklıkta denetim yapamadığını anlattı.


Polis Genel Müdürlüğü’nde yeni oluşturulan mali polis biriminin Sayıştay’ın işlerinin kolaylaşmasını sağladığını, soruşturmalarda birlikte çalışacaklarını anlatan Korahan, polisle ortak çalışmayla daha hızlı sonuç alacaklarına inandığını söyledi.
 

 


“Denetlenmekten korkmayın”



Bu nedenle Sayıştay’ın güçlendirilmesinin şart olduğunu vurgulayarak, ita amirlerine de “Denetlenmekten korkmasınlar. Eğer yaptıkları işler hukuka uygunsa hiç korkmasınlar. Bilinçli şekilde suiistimal ve yolsuzluk yoksa, zaten Sayıştayımız yol göstericidir ve denetime açık olsunlar” diye seslendi.

Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
ÜYE İŞLEMLERİ