21 Kasım 2017 Salı
Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
Gagavuz Türkçesi irdelendi
19 Nisan 2011 Salı 10:33

Gagavuz Türkçesi irdelendi

YDÜ’de “Gagavuz Türkçesi” konulu bir konferans düzenlendi

Yakın Doğu Üniversitesi (YDÜ), kültürel etkinlikleri çerçevesinde dün YDÜ’de “Gagavuz Türkçesi” konulu bir konferans düzenlendi.

 

Yakın Doğu Üniversitesi Basın ve Halkla İlişkiler Dairesi Müdürlüğü’nden yapılan açıklamaya göre konferans, YDÜ öğretim görevlisi Türkolog Erdoğan Saracoğlu tarafından verildi.

 

Erdoğan Saracoğlu konferansında özetle şunları söyledi: “Hristiyan Türklerinden olan Gagavuzların büyük bir bölümü Moldovya’da, diğer Gagavuzlar ise Ukrayna, Rusya, Doğu Kazakistan, Bulgaristan, Romanya, Yunanistan ve Makedonya’da yaşamaktadırlar. Eski Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri Birliği’nde yaşayan Gagavuzların toplam sayısı 1989 sayımına göre 197,164’tür. Moldovya dışında Bulgaristan’da yaklaşık 5.000 kadar Gagavuz yaşamaktadır.

 

“Pek çok görüş ortaya atılmıştır”

 

Kazakistan Cumhuriyeti ile Orta Asya’da 1908-1914 yılları arasında Besarabya’dan buraya göç etmiş küçük Gagavuz toplulukları vardır. Gagavuzların toplam sayısı bugün 500 bin civarındadır. Gagavuzlar dilleri, dinleri ve diğer kültür özellikleri bakımından öteki Türk topluluklarına göre birtakım değişik özellikler taşıdıklarından, asıllarına ve bugünkü duruma gelinceye kadar geçirdikleri değişikliklere dair pekçok görüş ortaya atılmıştır. Ancak hemen belirtelim ki, Gagavuz Türkçesi’nin sesbilgisi özellikleriyle ilgili olarak yapılan araştırmalarda ünlülerin sayısı ve niteliği konusunda bugün birbirinden farklı bazı görüş ve değerlendirmeler vardır. Türkolog Fuat Bozkurt, Gagavuz Türkçesi’nde 9 ünlünün bulunduğunu belirtmekte, uzun ünlülerin asli olmadığını, bu ünlülerin Gagavuz Türkçesi’nde daha çok -ğ-, -h- ve -y- ünsüzlerinin düşmesi sonucu ortaya çıktığını söylemektedir. Ancak biz Gagavuz edebiyatı metinlerinden hareketle yaptığımız saptamaya göre, Gagavuz alfabesinde 10 ünlü bulunmaktadır. “

 

“Ortak alfabeyi kabul etmişlerdir”

 

Bunlar, a,e,i,o,u,ı,á (Kalın, dar, düz bir diş eti ünlüsü olup, a ve ı arası söylenir), ä, ö ve ü’dür. Gagavuz Türkçesi’nde Türkiye Türkçesi’nde olduğu gibi 21 ünsüz vardır. Ancak Türkiye Türkçesindeki ğ (yumuşak g) ünsüzü Gagavuz Türkçesi’nde yoktur. Bunun yerine ‘ts’ ünsüzü bulunur. Bu bileşik ünsüz Gagavuz Türkçesi’ne Rus asıllı kelimeler yoluyla girmiş ve yansıma sözcüklerle Rusça’dan alınan sözcüklerde kullanılmaktadır. 1957 yılına kadar Gagavuz Türkçesi’nin resmi bir alfabesi ve yazısı yoktu. Bu tarihte Moldovya Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri Yüksek Şura Başkanlığı Gagavuz Türkçesi için bir alfabe düzenlemiştir. Kiril asıllı olan bu alfabede yalnız /ö/, /ü/ ve /e/ harfleri Latin alfabesinden alınmıştır. Bugün Gagavuzlar Türk Dünyası için hazırlanan Latin esaslı ortak alfabeyi kabul etmişlerdir. Bugün Ana Sözü Gazetesi bu alfabeyle yayınlanmaktadır.”

Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
ÜYE İŞLEMLERİ